Της Γιωτας Συκκα

EKΘΕΣΕΙΣ. Οσο η κρίση μεγαλώνει, τόσο τα μουσεία γίνονται πιο δημιουργικά στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν και μάλιστα χωρίς χορηγούς και μεγάλη βοήθεια το κοινό τους αλλά και να προσελκύσουν καινούργιο. Το «δύσκολο», όπως χαρακτηρίζουν όλοι το 2011 ήρθε με μια σειρά ελκυστικών εκθέσεων που προσφέρουν νότες αισιοδοξίας σε δημόσια και ιδιωτικά μουσεία, ενώ εκατοντάδες εκθέματα με θέμα τον Μέγα Αλέξανδρο θα ταξιδέψουν στο Λούβρο και το Ασμόλιαν για διοργανώσεις του εξωτερικού.

Η κρίση μάλιστα έκανε τους οργανισμούς αυτούς πιο εφευρετικούς, έβαλε τους εκπροσώπους τους να συνεργαστούν για έξυπνα αφιερώματα και καθιέρωσε σε κάποια απ’ αυτά μηνιαίες εκθέσεις όπως στην περίπτωση του υπερπαραγωγικού Μπενάκη.

Νομίσματα

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο μαζί με το Νομισματικό αλλά και την Alpha Bank θα παρουσιάσουν το καθένα στη βάση του την έκθεση «Νόμισμα και μύθος». Σπονδυλωτή έκθεση η οποία στο πρώτο μουσείο της χώρας θα φωτίσει την άνοιξη τις παραστάσεις μύθων και θεοτήτων σε νομίσματα και με τη βοήθεια και άλλων αντικειμένων, ενώ στο Ιλίου Μέλαθρον, τη βάση του Νομισματικού Μουσείου, το κοινό θα μάθει για τους ηγεμόνες που απεικονίζονται στα νομίσματα, τους θεούς και τους προστάτες ή τους ιδρυτές των πόλεων.

Η μεγάλη έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού, πάντως, θα είναι ο θησαυρός των Αντικυθήρων. Επίκεντρο ο περίφημος υπολογιστής -αστρονομικό όργανο το οποίο μετρούσε τις τροχιές των πλανητών, που θα πλαισιωθεί με άλλα εκθέματα από το ίδιο φορτίο. Γλυπτά τα οποία ανασύρθηκαν από τη θάλασσα, όπως ο Εφηβος των Αντικυθήρων και άλλα, τα οποία τώρα συναντάμε στο αίθριο του μουσείου, αλλά και γυάλινα αντικείμενα και άλλα αγγεία. Μαζί για πρώτη φορά θα εκτεθούν καθημερινά σκεύη που χρησιμοποιούσε το πλήρωμα του πλοίου.

Στο μεταξύ, η Μύρτις, το 11χρονο κοριτσάκι του ορθοδοντικού-ερευνητή κ. Παπαγρηγοράκη, το οποίο έφερε εκατοντάδες επισκέπτες στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, θα ταξιδέψει στο Αρχαιολογικό της Θεσσαλονίκης πριν αρχίσει νέο κύκλο σε άλλες πόλεις της χώρας.

Τον Φεβρουάριο ανοίγει η έκθεση «Μουσική και χορός στην αρχαιότητα» με πρωτότυπα έργα και αντίγραφα μουσικών οργάνων, τον Μάρτιο σε συνεργασία με τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή ετοιμάζεται αφιέρωμα στα 100 χρόνια ανασκαφών στη Θάσο και τον Μάιο την τιμητική του έχει ο Διόνυσος. Η έκθεση «Το δώρο του Διονύσου – Η μυθολογία του κρασιού στην αρχαία Μακεδονία και την Ιταλία» περιλαμβάνει 220 αντικείμενα τα οποία θα μας έρθουν από τη γείτονα χώρα και άλλα 100 του μουσείου.

Τον Σεπτέμβριο, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης συμμετέχει με τα υπόλοιπα του «δικτύου των πέντε» στην έκθεση «Παλιές διασταυρώσεις – making new» δίνοντας έμφαση στον αραβικό και εβραϊκό κόσμο, μέσα από αρχαιολογικές, φωτογραφικές και εικαστικές διαδρομές. Η μεγάλη ωστόσο στιγμή του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης είναι η συνεργασία του με το Λούβρο για τη διοργάνωση της έκθεσης που αφιερώνεται στον Μέγα Αλέξανδρο και εγκαινιάζεται στις 3/10. Περιλαμβάνει 680 εκθέματα από τα οποία τα 220 προέρχονται και από άλλα μουσεία της Μακεδονίας.

«Από τον Ηρακλή στον Μεγαλέξανδρο. Ο μύθος των Μακεδόνων, ένα ελληνικό βασίλειο στα χρόνια της Δημοκρατίας – Θησαυροί από τις Αιγές, τη βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων» είναι μια ακόμη ξένη διοργάνωση στην οποία συμμετέχουμε, στέλνοντας στο Ασμόλιαν στην Οξφόρδη -το παλαιότερο δημόσιο μουσείο της Ευρώπης- ευρήματα από την πόλη των Αιγών.

Το Επιγραφικό, με νέα διευθύντρια τη Μαρία Εγγλέζου, έχει σχεδιάσει και μια έκθεση για την οποία θα εργαστούν εθελοντικά οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ το Βυζαντινό Μουσείο με επίσης νεοδιορισμένη διευθύντρια, την έμπειρη Ευγενία Χαλκιά, θα συνεχίσει με την έκθεση «Από τη γη στον ουρανό: έργα τέχνης από ημιπολύτιμους λίθους και κοράλλια από τη συλλογή του Ιδρύματος Πασσά», αλλά και τρεις ακόμη εκθέσεις: «Οψεις του «πνευματικού», τη συλλογή της Τράπεζας Επενδύσεων και το αφιέρωμα στον Per Kirkeby.

Νέες δράσεις

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης θα φιλοξενήσει την έκθεση «Ο,τι: Η Τέχνη του Βιβλίου στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών», ετοιμάζεται για την «Αγονη γραμμή» σε συνεργασία με το ΥΠΠΟΤ, αρχίζοντας από μια εξάδα νησιών της Δωδεκανήσου, νωρίτερα θα δείξει την έκθεση «Τhe last Grand Tour», ενώ ετοιμάζει νέες δράσεις για τη σειρά «Απρόσκλητες επισκέψεις» κ.ά.

Η γειτονική Πινακοθήκη αποφάσισε να βγάλει τους «Αγνωστους θησαυρούς» της με την υπογραφή και φροντίδα των επιμελητών της, αλλά νωρίτερα τον Απρίλιο, αφιέρωμα στον Γιάννη Μόραλη με 150 έργα που έχει στις αποθήκες της.

Του Ηλια Mαγκλινη

ΣΥΝΑΥΛΙΑ. Ετοιμαστείτε ακόμα μια φορά να χειροκροτήσετε το περίφημο εμβατήριο «Ραντέτσκι» ή να αφεθείτε στον ρυθμό των τριών τετάρτων του πιο δημοφιλούς βαλς στον κόσμο, του «Γαλάζιου Δούναβη»: το πρωί της 1ης Ιανουαρίου, όπως κάθε χρόνο, σε απευθείας μετάδοση από το Musikverein της Βιέννης, η Φιλαρμονική Ορχήστρα της πόλης θα συνεχίσει μια σημαντική μουσική παράδοση. Αυτή τη φορά, έχοντας στο πόντιουμ τον Αυστριακό αρχιμουσικό Franz Welser – Moest, ο οποίος θα διευθύνει για πρώτη φορά την Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία. Φυσικά, το ελαφρύ πρόγραμμα δεν αλλάζει: βιεννέζικα βαλς, πόλκες, εμβατήρια – ειδικά για φέτος θα συμπεριληφθεί το «Μεφίστο Βαλς» του Φραντς Λιστ, φόρος τιμής στον Ούγγρο συνθέτη, καθώς τη χρονιά που μας έρχεται κλείνουν διακόσια χρόνια από τη γέννησή του.

Το μουσικό αυτό γεγονός καθιερώθηκε για πρώτη φορά σε χρόνους σκοτεινούς. Η παρθενική συναυλία δόθηκε στις 31 Δεκεμβρίου του 1939, με μαέστρο τον Κλέμενς Κράους. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου είχε αυστηρά τοπικό χαρακτήρα και λειτουργούσε ως υπενθύμιση των παλαιών καλών καιρών εκφράζοντας παράλληλα μια αισιοδοξία για το μέλλον.

Μόνον Στράους

Το πρόγραμμα της πρώτης συναυλίας περιλάμβανε μόνον έργα του Γιόχαν Στράους Υιού, ενώ δεν υπήρξε κανένα «μπιζ» (ερμηνείες εκτός του επίσημου προγράμματος). Ο «Γαλάζιος Δούναβης» ερμηνεύθηκε για πρώτη φορά το 1945, ως «μπιζ», ενώ το εμβατήριο «Ραντέτσκι» το 1946, επίσης ως «μπιζ». Εως το 1958, οι δύο αυτές συνθέσεις παίζονταν συχνά, αλλά όχι πάντα. Από εκείνη τη χρονιά όμως καθιερώθηκαν ως δύο αναπόσπαστα «μπιζ» – με δύο εξαιρέσεις: το 1967 ο Βίλι Μποσκόβσκι ερμήνευσε τον «Γαλάζιο Δούναβη» στο πλαίσιο του επίσημου προγράμματος, ενώ την 1η Ιανουαρίου του 2005 ο Λόριν Μάαζελ δεν ερμήνευσε το γιορταστικό «Ραντέτσκι» από σεβασμό στα θύματα του τσουνάμι της Ινδονησίας.

Η φετινή συναυλία θα μεταδοθεί τηλεοπτικά σε εβδομήντα χώρες και σε τριακόσιους ραδιοφωνικούς σταθμούς σε όλο τον κόσμο. Στη χώρα μας θα μεταδοθεί από την ΕΡΤ στις 12.15 μ. μ. Για την κλήρωση των εισιτηρίων της συναυλίας του 2012, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν από 2 έως 23 Ιανουαρίου του 2011 στην ιστοσελίδα www. wienerphi larmoniker. gr.