Αρχείο ετικέτας Uncategorized

Ανιές Ζαουί: «Νιώθω τιμή και συγκίνηση που έρχομαι στην Ελλάδα»

Η γαλλίδα δημιουργός έρχεται στη χώρα μας με αφορμή το έργο «Κουζίνες και Εξαρτήσεις»

«Oταν πηγαίνω καλεσμένη σε μια χώρα, όπως τώρα που έρχομαι στην Αθήνα, έχω ένα πολύ προσωπικό συναίσθημα: Νιώθω ότι με τιμούν, ότι με αναγνωρίζουν και συγκινούμαι. Εχουν περάσει είκοσι πέντε χρόνια από την τελευταία φορά – κι ήταν για διακοπές στα νησιά. Ειδικά στην Ελλάδα, που είναι το κέντρο του πολιτισμένου κόσμου, είναι ακόμα πιο σημαντικό για μένα να δείξω τη δουλειά μου, που είναι και η πρώτη μου». 
Η Ανιές Ζαουί η τυνησιακής καταγωγής γαλλίδα συγγραφέας, σκηνοθέτης και ηθοποιός, η οποία θα βρεθεί στη χώρα μας με αφορμή το ανέβασμα του θεατρικού έργου «Κουζίνες και εξαρτήσεις» που συνυπογράφει με τον Ζαν-Πιερ Μπακρί, βρίσκεται στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής.
«Για μένα η τέχνη είναι όλα αυτά μαζί και δεν νομίζω ότι μπορώ να τα ξεχωρίσω. Το θέατρο, από όπου ξεκίνησα, με οδήγησε στο γράψιμο. Τώρα πια ξέρω ότι ένα έργο ολοκληρώνεται στη σκηνή – είναι πολύ δύσκολο να διαβάσεις το θέατρο… Το γράψιμο παραμένει το πιο προσωπικό μου κομμάτι, το πιο ανεξάρτητο. Δεν χρειάζεσαι κανέναν για να γράψεις. Μόνον τον εαυτό σου. Επιπλέον είναι κάτι που το κουβαλάς παντού. Είμαι ελεύθερη όταν γράφω. Ξέρετε», λέει, «έχω μια θεωρία και παραλληλίζω τα διαφορετικά είδη με τις ηλικίες του ανθρώπου. Η υποκριτική με κάνει παιδί. Η γραφή, ενήλικα…». Οσο για τον κινηματογράφο, τον οποίο επίσης αγαπά, παραδέχεται ότι είναι μια τέχνη πιο «εξαρτημένη» από εξωτερικούς παράγοντες.
Η 49χρονη δημιουργός, που μοιράζει τον χρόνο και τη ζωή της ανάμεσα στο σανίδι και τη μεγάλη οθόνη, έχει, μεταξύ άλλων υπογράψει την κινηματογραφική διασκευή στη – γνωστή και στην Ελλάδα ταινία – «Smoking/No smoking» του Αλέν Ρενέ, που βασίζεται σε έργα του Αλαν Εκμπορν. Η Ζαουί έχει κερδίσει βραβεία και διακρίσεις, ως και υποψηφιότητα για Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας. Συγκεκριμένα, το 2001 ήταν υποψήφια, μαζί με τον Μπακρί, για την ταινία «Le gout des autres», με θέμα τις κοινωνικο-πολιτισμικές διαφορές μιας παρέας ανθρώπων. Με τη σκηνοθετική της ματιά της, γεμάτη χιούμορ και ευαισθησία, η ίδια ταινία έτυχε θερμής υποδοχής στη Γαλλία, κερδίζοντας τους θεατές, που έφθασαν τα τέσσερα εκατομμύρια, όσα και τα Σεζάρ που έλαβε εκείνη τη χρονιά.
Με τις «Κουζίνες και εξαρτήσεις» πραγματεύεται το θέμα της διασημότητας. «Ενα θέμα που», όπως λέει η ίδια, «επανέρχεται διαρκώς. Κι αυτό γιατί η εξουσία που προσφέρει η διασημότητα είναι τεράστια. Και δεν αναφέρομαι στη διασημότητα των λίγων λεπτών του Αντι Γουόρχολ, αλλά σ΄εκείνη που έχει διάρκεια και φυσικά μεγάλη ισχύ». Στο θεατρικό όλα αρχίζουν όταν ένα ζευγάρι οργανώνει δείπνο στο σπίτι για να τιμήσει έναν παλιό φίλο που τώρα πια είναι πολύ διάσημος. Ολοι αναρωτιούνται ποιος είναι αυτός ο διάσημος καλεσμένος, αν τον ήξεραν προτού γίνει γνωστός, αν κρύβει μυστικά κρύβει. Κι ενώ όλα αυτά συμβαίνουν γύρω από το τραπέζι, η πραγματική πλοκή φαίνεται πως εξελίσσεται στην…. κουζίνα.
Η Ανιές Ζαουί είναι παράλληλα μια γυναίκα με έντονο δημόσιο πολιτικό και κοινωνικό λόγο. Στις γαλλικές εκλογές του 2012 είχε ταχθεί ανοικτά υπέρ της Μαρτίν Ομπρί, ενώ συμμετέχει σε φόρουμ για τους ξένους και τα προβλήματά τους, καθώς και ζητήματα της τέχνης. Πρόσφατα υιοθέτησε δύο παιδιά σε ηλικία 5 και 7 ετών από τη Βραζιλία, γιατί όπως έχει δηλώσει η ίδια «ποτέ δεν αισθάνθηκα την βιολογική ανάγκη να κάνω παιδιά. Επιπλέον βρίσκω αφόρητο να διαβάζω σε βιογραφικά σημειώματα γυναικών αν έχουν ή όχι παιδιά»…
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Κουζίνες και εξαρτήσεις» των Ανιές Ζαουί και Ζαν-Πιερ Μπακρί. Σκηνοθεσία Αντιγόνη Αμανίτου. Ερμηνεύουν: Π. Βογιατζής, Λ. Γιανναρίδου, Π. Κλίνης, Μ. Πολυμέρη, Αλ. Σωτηρίου. Σκηνογραφία Κώστας Βελινόπουλος. Φωτισμοί Γιάννης Δρακουλαράκος
ΠΟΤΕ & ΠΟΥ
Θέατρο Σημείο (Χαριλάου Τρικούπη 4, Καλλιθέα) Κάθε Δευτέρα-Τρίτη-Τετάρτη στις 21.15.  
Πηγή : tovima.gr

Ο Γιάννης Κότσιρας στο Ρυθμό Stage

Ο Γιάννης Κότσιρας συνεχίζει τις εμφανίσεις του αυτή τη φορά στο Ρυθμό Stage, στην Ηλιούπολη, «παρέα» με πολλά και αγαπημένα τραγούδια! Για δύο Παρασκευές
(1 και 8 Μαρτίου) παρουσιάζει μια ιδιαίτερη μουσική παράσταση, ένα «Μουσικό Κουτί» που περιέχει όχι μόνο γνωστά αλλά και ολοκαίνουργια κομμάτια, αφού μετά από τέσσερα χρόνια ο Γιάννης κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες ένα δικό του προσωπικό δίσκο.

Στην παρέα του η Σαββέρια Μαργιολά αλλά και πέντε σπουδαίοι μουσικοί-συνεργάτες που κυριολεκτικά συμπρωταγωνιστούν σε αυτή τη μουσική προσέγγιση, βάζοντας ο καθένας την ενορχηστρωτική του πρόταση, την προσωπική του δεξιοτεχνία αλλά και ικανοποιώντας την ανάγκη έκφρασης του, μέσα από την αυτοσχεδιαστική ελευθερία της παράστασης. Πιο συγκεκριμένα μαζί του είναι οι Χρήστος Αλεξάκης στα πλήκτρα και στις ενορχηστρώσεις, Βαγγέλης Μαχαίρας σε όλο το φάσμα των λαϊκών εγχόρδων από το λαούτο στον τζουρά και από το μπουζούκι στο μαντολίνο, Δημήτρης Μουτάφης στο μπάσο, Κώστας Μιχαλός στις κιθάρες  και Γρηγόρης Συντρίδης στα τύμπανα και τα κρουστά.

Πηγή : culturenow.gr

Συγχώνευση μουσείων στη Θεσσαλονίκη ανακοίνωσε ο Κώστας Τζαβάρας

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου θα γίνει τον Μάιο στην πόλη

Την απόφαση να συγχωνευθούν το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης με το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός ΠΑΙΘΠΑ αρμόδιος για θέματα Πολιτισμού Κώστας Τζαβάρας σε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη το μεσημέρι της Πέμπτης 7 Φεβρουαρίου. Στην ίδια συνέντευξη ανακοίνωσε και τις ημερομηνίες διεξαγωγής της εφετινής 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου στην πόλη, παρουσία του Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολου Τζιτζικώστα και του δημάρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη.
Χαρακτηρίζοντας αδιανόητο το γεγονός ότι υπάρχουν δύο μουσεία με το ίδιο αντικείμενο στην ίδια πόλη σχολίασε τη συνένωση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης με το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ως «αίτημα που έχει ωριμάσει». Με τη συνένωσή τους θα δημιουργηθεί, υποστήριξε ο υπουργός, «ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα Μουσεία Σύγχρονης Τέχνης στην Ευρώπη με στόχο την προβολή της σύγχρονης τέχνης». Το νέο μουσείο θα είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και θα διοικείται όπως προβλέπει ο νόμος. Στη συγχώνευση δεν εντάσσεται το Μουσείο Φωτογραφίας, το οποίο θα αυτονομηθεί και θα λειτουργήσει ως αυτοτελές νομικό πρόσωπο.
10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης
Από τις 16 ως τις 19 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί τελικά η 10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Θα είναι, ανέφερε ο υπουργός, «μία μεγάλη γιορτή πολιτισμού με επίκεντρο το βιβλίο, δεκάδες εκδηλώσεις, τουλάχιστον 30 διεθνείς συμμετοχές και την ενθάρρυνση να συμμετάσχουν όλοι οι έλληνες εκδότες». Στόχος του υπουργείου δήλωσε ότι είναι η ενίσχυση της συμμετοχής ελλήνων και ξένων εκδοτών, η καλύτερη προβολή του ελληνικού βιβλίου στο ελληνικό και στο διεθνές κοινό και οι συνέργειες με πολιτιστικούς φορείς της πόλης προκειμένου η Θεσσαλονίκη να γίνει πόλος πολιτισμού.
Το Υπουργείο σε συνεργασία με 18 εποπτευόμενους φορείς του πολιτισμού ετοιμάζει ένα πρόγραμμα 200 εκδηλώσεων, οι οποίες θα ξεκινήσουν πριν από την έναρξη της έκθεσης, λειτουργώντας ως «προανάκρουσμα της μεγάλης γιορτής» που θα στείλει μηνύματα στον διεθνή περίγυρο, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης αλλά και τον κόσμο των εκδοτών, όπως είναι η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκδοτών Βιβλίου και η Ένωση Εκδοτών Βορείου Ελλάδας. Η διοργάνωση, την οποία ο υπουργός χαρακτήρισε ως την «απαρχή μιας ιστορικής περιόδου στην ιστορία του θεσμού, την οποία η Θεσσαλονίκη δικαιούται και αξίζει».
Μετά την πρόσφατη απόφαση για την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), η έκθεση θα είναι πρώτη εκδήλωση υπό τα νέα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί. Τιμώμενη χώρα για το 2013 -όπως είχε ήδη δρομολογηθεί από καιρό- θα είναι η Μεγάλη Βρετανία. Η θεματική έκθεση θα είναι αφιερωμένη στον Κ. Π. Καβάφη, με αφορμή την επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννησή του ενώ ο Δήμος Θεσσαλονίκης ετοιμάζει αφιέρωμα με θέμα «Κύριλλος και Μεθόδιος» σε ξεχωριστό περίπτερο μέσα την έκθεση όπου θα παρουσιαστεί φωτογραφική έκθεση κειμηλίων, η οποία στη συνέχεια θα ταξιδέψει στις χώρες όπου έδρασαν οι Θεσσαλονικείς ιεραπόστολοι.
Ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας τόνισε την απόφαση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας να επενδύσει στον πολιτισμό και να στηρίξει όλους τους τομείς και ανακοίνωσε την απόφαση επαναδραστηριοποίησης της Μονής Λαζαριστών.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η 10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης θα στεφθεί με επιτυχία και πρόσθεσε ότι ο δήμος θα συνεχίσει να εργάζεται στενά με το υπουργείο. Αναφερόμενος στη συνένωση των δύο μουσείων επεσήμανε τη σημασία ανάδειξης τόσο των συλλογών του Μακεδονικού Μουσείου όσο και της συλλογής Κωστάκη του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.
Παρούσες στη συνέντευξη Τύπου ήταν και οι Πρόεδροι του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης κυρίες Κατερίνα Κοσκινά και Ξανθίππη Χόιπελ, οι οποίες από την πλευρά τους χαρακτήρισαν καλοδεχούμενη την πρωτοβουλία του υπουργείου να προχωρήσει στη συγχώνευση στων δύο Μουσείων και χαρακτήρισαν τις σημερινές ανακοινώσεις «ιστορικής σημασίας» καθώς, όπως ανέφεραν σηματοδοτούν την ανάγκη μιας αλλαγής και εστίασαν στην ανάγκη το νέο μουσείο να είναι ένας εξωστρεφής οργανισμός.
Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης Σερρών
Στο πλαίσιο της επίσκεψης του στη Θεσσαλονίκη ο αναπληρωτής υπουργός επισκέφθηκε τον αρχαιολογικό χώρο και το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αμφίπολης Σερρών, συνεχάρη το Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας που συνεισέφεραν οικονομικά στην εξέλιξη των ανασκαφών και δήλωσε ότι «η Πολιτεία θα κάνει το καθήκον της και θα φτάσει αυτό το έργο στο τέλος του». Θα δοθούν αρχικά 50.000 ευρώ για την ολοκλήρωση της ανασκαφής και «στις αρχές Μαρτίου το έργο θα ενταχθεί στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και θα χρηματοδοτηθεί στο σύνολό του από το Υπουργείο Πολιτισμού».
Πηγή : tovima.gr

Οι «Τοίχοι» της Ωρελιά Τιερέ «ψιθυρίζουν» στο Μέγαρο

Eυρηματικό κι έξυπνο, δυναμικό και μυστηριώδες. Οι «Ψίθυροι των Τοίχων» (“Murmures de murs”), το θέαμα που παρουσιάζει η Ωρελιά Τιερέ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (15,16/2, Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη) είναι ένας σουρεαλιστικός κόσμος, άυλος και διαρκώς μεταβαλλόμενος, όπου το τσίρκο συναντά το θέατρο.

Τη σκηνοθεσία, τη χορογραφία αλλά και τα σκηνικά υπογράφει η μητέρα της πρωταγωνίστριας, Βικτόρια Τιερέ Τσάπλιν (κόρη του Τσάρλι Τσάπλιν) ενώ η παράσταση εντάσσεται στο πλαίσιο της σειράς «Γέφυρες».

Η ηρωίδα των «Ψιθύρων» βρίσκεται σε μια πόλη η οποία μοιάζει με την Βενετία, αλλά συνεχώς αλλάζει, κατοικείται από γκρίζες φιγούρες με ανέκφραστα πρόσωπα, τα οποία παραπέμπουν σε φαντάσματα ή αναμνήσεις παγωμένες στον χρόνο. Η γυναίκα μετακινείται διαρκώς, χάνεται σε μια φαντασίωση όπου συναντά μια άλλη φιγούρα, τον χορευτή Χάιμε Μαρτίνες, έναν εραστή ο οποίος την ακολουθεί και την χάνει διαρκώς, την κάνει να χορεύει κυριολεκτικά στον αέρα ενώ τη διεκδικεί κι ένας άλλος, μελαγχολικός και σκοτεινός άνδρας, ο κλόουν και ακροβάτης Μάγκνους Γιάκομπσον, που βρίσκεται πάντα κοντά της χωρίς ποτέ να την αγγίζει. Τα περιστατικά σβήνουν το ένα μέσα στο άλλο, τα κτίρια γέρνουν και ξανασηκώνονται, καταπίνουν τους περφόρμερ και τους εκτοξεύουν στον αέρα, οι τοίχοι ξεφλουδίζονται, εμφανίζονται παράξενα πλάσματα απειλητικά, τα αντικείμενα αποκτούν κίνηση και τη χάνουν, μια αόριστη απειλή γεμίζει την ατμόσφαιρα…

Οι γονείς της Ωρελιά Τιερέ, ο Ζαν Μπατίστ Τιερέ και η Βικτόρια Τσάπλιν (τους οποίους έχουμε δει στο παρελθόν στην Αθήνα) ανήκουν στους πρωτοπόρους του σύγχρονου εναλλακτικού τσίρκου. Η Ωρελιά και ο αδελφός της Τζέιμς (τον έχουμε δει επίσης στην Αθήνα) ακολούθησαν τα βήματα των γονιών τους και προχώρησαν ανεξάρτητα με δικά τους βωβά, σχεδόν εικαστικά θεάματα. Η Ωρελιά, με την πρώτη δική της δουλειά, το «Ορατόριο», δημιούργησε πριν από μερικά χρόνια αίσθηση σε όλον τον κόσμο

Πηγή : tovima.gr

Οι Tales Of Murder And Dust live σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λάρισα

Οι Catch The Soap, You Trip Me Up και Melotron Productions παρουσιάζουν τους Tales Of Murder And Dust live την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου στο Stage Club, στη Λάρισα, την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου στο Eightball Club, στη Θεσσαλονίκη και το Σάββατο 9 Φεβρουαρίου στο six d.o.g.s, στην Αθήνα.
Opening acts
Θεσσαλονίκη: Sick Boys Connection
Λάρισα & Αθήνα: ΤΒΑ

Σε μια μουσική συγκυρία όπου η πεσιμιστική στατικότητα των Velvet Underground συνάντησε την γοτθική δραματικότητα του spaghetti western τοπίου των Wall of Voodoo, το σεξτέτο των Tales of Murder and Dust εφηύρε την δική του εκδοχή πάνω στην κιθαριστική psych-pop μελαγχολία.

Δημιουργημένοι στο μακρινό Άαρχους της Δανίας, κατάφεραν να συντονιστούν με τον ανανεωμένο ήχο της νωχελικής ψυχεδέλειας των Velvet Underground και 13th Floor Elevators (όπως την γνωρίσαμε από τους Black Angels, Blue Angel Lounge), εμπλουτίζοντας τον αιθέριο shoegazey ήχο τους με τους raga-like μελωδικούς τονισμούς του σιτάρ και τις μεσμερικές John Cale μονοτονίες του βιολιού.
Ο μοναδικός τους ήχος καταφέρνει να συνδέσει με τρόπο μοναδικό και σύγχρονο

περιοχές του neo-psych φάσματος που έστεκαν μέχρι σήμερα αγεφύρωτες: πότε ομαλός και πότε χειμαρρώδης, συνθέτει την αμερικάνικη guitar oriented psych-pop και soundtrack μουσική με την ανατολικότροπη ηχητική εξερεύνηση των 70s κάτω από μια μυστικιστική σκανδιναβική αύρα.

Με το πρώτο τους full length με τίτλο “Hallucination of Beauty” (σε παραγωγή και κυκλοφορία των ίδιων) να αποτυπώνει τον μουσικό τους στόχο πεντακάθαρα, αναζητούν – όπως και στην μουσική τους – την ομορφιά μέσα στη ροή του χρόνου, δημιουργώντας ένα πλουραλιστικό, φρέσκο και αψεγάδιαστο δίσκο που κοσμεί μερικές από τις πιο ψαγμένες best of 2012 λίστες συντακτών.

Οι You Trip Me Up, Μelotron και Catch The Soap Productions υποδέχονται τους Tales of Murder and Dust – το νέο μεγάλο όνομα του neopsychedelic ήχου – για 3 εμφανίσεις σε Λάρισα, Θεσσαλονίκη και Αθήνα, στις 7, 8 και 9 Φεβρουαρίου αντίστοιχα.

Πηγή : culturenow.gr

Πολιτιστική διαδρομή στα αρχαία θέατρα της Ηπείρου

Πρωτοβουλία του σωματείου «Διάζωμα» για την ανάδειξη των μνημείων

Μία πολιτιστική διαδρομή με σημεία στάσης και επίσκεψης τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου προτείνει το σωματείο «Διάζωμα». Στόχος του είναι η ανάδειξη μνημείων, τα οποία σε μεγάλο βαθμό είναι άγνωστα στους επισκέπτες της περιοχής, ταυτόχρονα όμως  στην άνοδο του τουρισμού και τα οφέλη που μπορεί να προκύψουν από το πρόγραμμα.
Για το σκοπό αυτό έχει γίνει άλλωστε η σχετική πρόταση στην Περιφέρεια Ηπείρου. Σύμφωνα με αυτήν το «Διάζωμα» προτίθεται να καταρτίσει ένα «δρομολόγιο», μία σύνθεση δηλαδή επίσκεψης αρχαίων θεάτρων, εξασφαλίζοντας την τεκμηρίωση και τις αναγκαίες άδειες, επιλέγοντας τα άτομα που θα ξεναγούν σε κάθε χώρο και γενικά καταρτίζοντας το μη τουριστικό τμήμα του προγράμματος επισκέψεων.
 Σημαντικό είναι το γεγονός της επιλογής ως πιλοτικής πρότασης της Ηπείρου, μίας μη τουριστικής περιοχής (πλην των παραλίων της), η οποία όμως διαθέτει ενδιαφέροντα μνημεία. Στο αριθμό δέκα φθάνουν μάλιστα τα θέατρα της αρχαίας Ηπείρου με αυτό της Δωδώνης το σημαντικότερο αλλά και μεγαλύτερο αλλά και της Νικόπολης, της Κασώπης,το μικρό θέατρο Αμβρακίας, της Απολλωνίας, του Βουθρωτού, των Γιτάνων, της Νίκαιας κ.ά.
 Η πρόταση εξάλλου αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω της τελευταίας τάσης και διεθνώς στη δημιουργία εξειδικευμένων επώνυμων προγραμμάτων με μορφή διαδρομών ή δικτύων, κάτι που στη χώρα μας δεν έχει γίνει επαρκώς. Αυτές οι διαδρομές τέλος, απευθύνονται σε άτομα με ειδικά ενδιαφέροντα και υψηλό μορφωτικό επίπεδο, όπως αρχαιολόγοι, ιστορικοί, αρχιτέκτονες, θεατρολόγοι, σκηνοθέτες, ηθοποιοί.
Πηγή : tovima.gr

Το «στρατόπεδο συγκέντρωσης» που φώτισε την Αθήνα

Το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου στην Τεχνόπολη «διηγείται» την ιστορία της εργατικής ζωής στην Ελλάδα από τα μέσα του 19ου ως τα τέλη του 20ού αιώνα

Αν γινόταν να γύριζε ο σημερινός Αθηναίος ενάμιση αιώνα πίσω και να ερχόταν αντιμέτωπος με το εργασιακό περιβάλλον του 1857, χρονιά που ιδρύθηκε το εργοστάσιο φωταερίου στη σημερινή Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, θα ανακάλυπτε συνθήκες που ίσως του θύμιζαν στρατόπεδα συγκέντρωσης.  Σε μια από τις πρώτες βιομηχανίες της πρωτεύουσας, το εργοστάσιο φωταερίου που δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ανάγκες για δημόσιο φωτισμό, η εργασία ξεπερνά το οκτάωρο – το οποίο θα καθιερωθεί στην Ελλάδα μόλις το 1919. Οι εργαζόμενοι δουλεύουν χωρίς μάσκες προστασίας και φόρμες εργασίας (τα μέτρα προστασίας στα εργοστάσια καθιερώθηκαν γύρω στη δεκαετία του 1930).
Από το ασθενολόγιο του εργοστασίου προκύπτει ότι οι εργαζόμενοι εμφανίζουν αναπνευστικά προβλήματα αλλά και την ασθένεια του καρκίνου, με τις πιο δύσκολες συνθήκες να επικρατούν στους φούρνους, όπου γίνεται ο καθαρισμός του φωταερίου από την πίσσα, την αμμωνία, τη ναφθαλίνη και το υδρόθειο, υλικά ανθυγιεινά για τον ανθρώπινο οργανισμό. Το ποινολόγιο αναφέρει επίσης ότι θα αφαιρούνται μεροκάματα από όποιον δεν ρίχνει την απαιτούμενη ποσότητα άνθρακα στο στόμιο του φούρνου.
«Το εργοστάσιο ανήκει στην κατηγορία της βαριάς βιομηχανίας, αλλά… είναι ακόμη 19ος αιώνα. Το συνδικαλιστικό κίνημα πήρε υπόσταση στον μεσοπόλεμο (1920-1930), οπότε και οι διεκδικήσεις για τα δικαιώματα των εργατών άρχισαν να γίνονται πιο έντονες. Κανένας δεν τους ανάγκαζε να δουλέψουν υπό αυτές τις συνθήκες, παρά μόνο η οικονομική ανάγκη» σημειώνει ο ιστορικός κ. Γιάννης Στογιαννίδης, ο οποίος ανέτρεξε σε ιστορικά αρχεία και συγκέντρωσε μαρτυρίες συνεργαζόμενος με την επιστημονική ομάδα που υποστήριξε τη δημιουργία του Βιομηχανικού Μουσείου Φωταερίου, το οποίο άνοιξε τις πύλες του την περασμένη Κυριακή στην Τεχνόπολη. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου, να παρακολουθήσει τη γραμμή παραγωγής φωταερίου και να ανακαλύψει ένα ξεχασμένο πια κεφάλαιο της αθηναϊκής Ιστορίας.
«Το φωταέριο ως το 1890 χρησιμοποιείται κυρίως για τον φωτισμό των δρόμων και ίσως για τα εμπορικά καταστήματα και κάποιες βιτρίνες» λέει ο κ. Στογιαννίδης. «Τα σπίτια μέχρι τότε φωτίζονταν με κεριά ή λάμπες πετρελαίου και ο κόσμος ζεσταινόταν με ξυλόσομπες. Η ανατροπή που φέρνει το 1890 το φωταέριο είναι ότι μπαίνει στο σπίτι, δίνει βασικές χρήσεις, όπως είναι η θέρμανση, ο φωτισμός, η λειτουργία της κουζίνας και του θερμοσίφωνα».
Το εργοστάσιο φωταερίου ιδρύεται από τον Γάλλο Φραγκίσκο Θεόφιλο Φεράλδη και όταν το αναλαμβάνει, το 1887, ο ιταλός μεταλλειολόγος Τζιοβάνι Μπατίστα Σερπιέρι δεν αργεί να φθάσει στην ακμή του. Η χρήση του φωταερίου μπαίνει σε πολλά σπίτια. «Το 1880 το εργοστάσιο αριθμεί από 800 ως 1.000 εργάτες, αριθμός που διατηρείται ως τη δεκαετία του 1930».
Το εργοστάσιο είναι ανδροκρατούμενο. Σε αντίθεση με ίδιου τύπου εργοστάσια άλλων χωρών, εδώ γυναίκες εργάζονται μόνο στις διοικητικές υπηρεσίες, στη γραμματειακή υποστήριξη ή στον καθαρισμό. Οι εργαζόμενοι προέρχονται από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, κυρίως από γειτονικές της Αθήνας περιοχές, αλλά και αρκετοί από τη νησιωτική και την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ δεν υπάρχουν μετανάστες.
«Τη μεγάλη πληθυσμιακή αλλαγή στο Γκαζοχώρι (η γύρω πυκνοκατοικημένη συνοικία όπου είχαν αρχίσει να εγκαθίστανται εργάτες από το 1860) φέρνει μόλις το 1970 και το 1980 η έλευση των Πομάκων» λέει ο κ. Στογιαννίδης. «Οι συνθήκες ζωής από το 1890 μέχρι το 1930 στο Γκαζοχώρι ήταν υποβαθμισμένες. Υπήρχε εγκληματικότητα και κρούσματα επιδημικών ασθενειών όπως φυματίωση και ελονοσία. Οι κάτοικοι διαμαρτύρονταν για τις συνθήκες διαβίωσης ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα. Το εργοστάσιο δημιουργούσε προβλήματα στην καθημερινότητά τους με πρώτο και καλύτερο το καυσαέριο που κάλυπτε τα σπίτια και τα ρούχα τους».
Η επέλαση του ηλεκτρισμού
Η ελπίδα τους να κλείσει αρχίζει να διαφαίνεται ως προοπτική όταν το 1950 ιδρύεται η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), η οποία παρέχει ηλεκτρισμό στα σπίτια – ενώ ως τότε το ηλεκτρικό ρεύμα χρησιμοποιούνταν κυρίως σε βιομηχανίες και στον φωτισμό δρόμων. «Ηταν φυσικό να παρακμάσει η χρήση του φωταερίου. Ο ηλεκτρισμός ήταν πολύ πιο ασφαλής για τη χρήση στο σπίτι, καθ’ ότι το φωταέριο προκαλούσε αρκετές παθήσεις, όπως ασφυξία και δηλητηρίαση, όταν κανείς ξεχνούσε ανοιχτή την παροχή. Αυτό επηρεάζει τους εργαζομένους οι οποίοι μειώνονται περισσότερο του 50% στη δεκαετία του 1950. Οταν μια νέα ενέργεια κερδίζει το καταναλωτικό κοινό της πόλης και της χώρας και κάνει άλματα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, το φωταέριο παρακμάζει. Το 1938 αποχωρούν οι ξένοι επιχειρηματίες. Και το 1952 ιδρύεται η Δημοτική Επιχείρηση Φωταερίου Αθηνών».
Παρ’ όλα τα προβλήματα η κατάσταση των εργαζομένων βελτιώνεται. Από το 1950 το προσωπικό αρχίζει να μειώνεται, αυξάνονται όμως τα δικαιώματα και οι παροχές προς τους εργαζομένους, βελτιώνονται οι αμοιβές τους ενώ αυξάνεται δραστικά η εσωτερική οργάνωση του εργοστασίου, το οποίο αποκτά ένα πιο εταιρικό προφίλ. Το φωταέριο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, κυρίως από κάποιες αθηναϊκές μονοκατοικίες, από νοσοκομεία και από λίγες αλλά μεγάλες βιομηχανίες, όπως η ΕΒΓΑ, η ΟΣΡΑΜ κ.ά. Κοστίζει περίπου κατά 1/5 λιγότερο από τον ηλεκτρισμό, αλλά τελικά η εποχή θα το προσπεράσει: το 1984 το εργοστάσιο κλείνει οριστικά.
«Ευτυχώς στη δεκαετία του 1980 το έργο διασώθηκε ως βιομηχανικό μνημείο και κηρύχτηκε διατηρητέο» λέει ο κ. Κωστής Μπιτζάνης, διευθύνων σύμβουλος της Τεχνόπολης. «Στη δεκαετία του 1990 έγινε η αποκατάσταση του εξοπλισμού και των κτιρίων. Το μόνο που απέμενε ήταν να γίνει μουσείο και να διηγηθεί την ιστορία του, κάτι που συνέβη με πρωτοβουλία της τωρινής δημοτικής αρχής και με εντυπωσιακά χαμηλό προϋπολογισμό».
Σύμφωνα με τον κ. Μπιτζάνη, δεδομένου ότι δημιουργήθηκε ένας Τομέας Μουσείων του Δήμου και οι αμοιβές όσων συνεργάστηκαν για το Μουσείο Φωταερίου καλύφθηκαν από την Τεχνόπολη, το κόστος του δεν ξεπέρασε τις 300.000 ευρώ. Το 50% καλύφθηκε από εταιρείες φυσικού αερίου («που θεώρησαν τους εαυτούς τους συνεχιστές της ιστορίας»), το υπόλοιπο από τα έσοδα της Τεχνόπολης.
«Ο Καραγκιόζης γκαζιέρης»
«Οι τέχνες συναντούν τη βιομηχανία» είναι ο τίτλος του αφιερώματος που φιλοξενείται από τις 27 Ιανουαρίου στον χώρο του Βιομηχανικού Μουσείου Φωταερίου. Περιλαμβάνει την έκθεση δώδεκα εικαστικών με τίτλο «Υποπροϊόντα», σε επιμέλεια του Αλέξανδρου Ψυχούλη, την έκθεση «Εργάτες» σε επιμέλεια του Πλάτωνα Ριβέλλη, μια φωτογραφική έκθεση αφιερωμένη στα βιομηχανικά θεματικά μουσεία του Πολιτιστικού Ιδρύματος του Ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς, προβολές κινηματογραφικών ταινιών με θέμα τη βιομηχανία, σε επιμέλεια της Σώτης Τριανταφύλλου, καθώς και παραστάσεις θεάτρου σκιών από τον Σωτήρη Χαρίδημο με τίτλο «Ο Καραγκιόζης γκαζιέρης».
Το πρώτο Σαββατοκύριακο λειτουργίας του περισσότεροι από 2.000 Αθηναίοι επισκέφθηκαν το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου – μια πρώτη δικαίωση των υπευθύνων της Τεχνόπολης, οι οποίοι επιδιώκουν η χρηματοδότησή του να καλύπτεται από τις επισκέψεις (1 ευρώ η είσοδος) και το πωλητήριο. Να σημειωθεί ότι στον ιδιαίτερο χώρο του πωλητηρίου όλα τα αντικείμενα, από τα κοσμήματα ως τα σημειωματάρια και τις κασετίνες, συνδέονται με την ιστορία και την αισθητική αυτού του τόσο αναγνωρίσιμου τοπωνυμίου της Αθήνας.
Πηγή : tovima.gr