ΣΤΟ Α’ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ
Το Κοιμητήριο βρίσκεται στον κατάλογο των μνημείων σε κίνδυνο για το 2012, καθώς αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα, ακόμα και στατικά για κάποια επιτύμβιά του.
Η πατρίδα κοιμάται βαθύτερα από την «Κοιμωμένη» του Γιαννούλη Χαλεπά όταν πρόκειται για τα μνημεία της. Όχι τα αρχαία ή τα βυζαντινά. Ούτε καν τα εγκαταλελειμμένα. Το Α’ Νεκροταφείο της Αθήνας είναι ένα από τα σπουδαιότερα «ζώντα» μνημεία της χώρας. Ωστόσο, βρίσκεται στον κατάλογο των μνημείων σε κίνδυνο για το 2012.
Τον κατάλογο συντάσσει το Παγκόσμιο Ταμείο Μνημείων και το Κοιμητήριο βρέθηκε εκεί καθώς αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα, ακόμα και στατικά, για κάποια επιτύμβιά του. Την αίτηση-πρόταση για ένταξη έκανε ο ίδιος ο Δήμος Αθηναίων, προκειμένου να συγκεντρώσει και τα φώτα της δημοσιότητας αλλά και βοήθεια.
Όπως αναφέρει το σχετικό κείμενο στην ιστοσελίδα της οργάνωσης, το Α’ Νεκροταφείο είναι το παλαιότερο της πρωτεύουσας. Δημιουργήθηκε το 1830, λίγο μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους.
Εκεί αναπαύονται πολλοί άνδρες και γυναίκες που λάμπρυναν τη δημόσια ζωή μας: πολιτικοί, ήρωες της Επανάστασης, καλλιτέχνες κ.ά. Εκεί είναι θαμμένος ο γέρος του Μοριά, η Μελίνα Μερκούρη και ο Ζυλ Ντασσέν, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Κώστας Βάρναλης, ο Μάνος Κατράκης, ο Τάσος Λειβαδίτης, η Έλλη Λαμπέτη και πολλοί ακόμα άνθρωποι από όσους δόξασαν το όνομα της Ελλάδας.
Ανάμεσα στα επιτύμβιά του υπάρχουν πολλά και σημαντικά δείγματα νεοκλασικισμού του 19ου όπως και του 20ού αιώνα: οικίσκοι και ναΐσκοι που έχουν αναγερθεί σε τάφους αλλά και επιτύμβιες στήλες και άλλες κατασκευές.
Πολλά από αυτά παρουσιάζουν σήμερα τεράστια προβλήματα, ακόμα και στατικά και πρέπει επειγόντως να δεχτούν πρώτες βοήθειες.
Επίσης η επιφάνεια των μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών και γλυπτών παρουσιάζει τεράστια διάβρωση – το γνωστότερο άγαλμα που κινδυνεύει εδώ και δεκαετίες είναι η πανέμορφη «Κοιμωμένη» του Χαλεπά. Οσο περνά ο χρόνος, χωρίς να λαμβάνονται μέτρα τόσο τα προβλήματα αυτά μεγαλώνουν. Ωσπου κάποια στιγμή θα είναι αδύνατον να αντιμετωπιστούν.
Η κακή οικονομική κατάσταση της Ελλάδας είναι αυτήν τη στιγμή μια υπαρκτή κατάσταση. Αλλά και πριν, σε καιρούς που τα οικονομικά του κράτους ήταν καλύτερα, κανείς δεν έδειξε να ενδιαφέρεται για το σημαντικό αυτό μνημείο.
Κανείς δεν πήρε μέτρα που να ενθαρρύνουν τη συντήρηση των γλυπτών θησαυρών οι οποίοι υπάρχουν εκεί. Ακόμα και νομικά προβλήματα -αφού τα μνημεία έχουν κατόχους οι οποίοι μερικές φορές δεν συναινούν σε απομάκρυνση ή επιδιόρθωσή τους- αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα. Η βασική αιτία, όμως, είναι η απουσία κάθε βούλησης από την πλευρά της πολιτείας.
Εφεσος και Αγία Σοφία
Τα μνημεία που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του Οργανισμού για το 2012 είναι πολλά – από τη χώρα μας μονάχα αυτό. Από τη γειτονική μας Τουρκία η Αφροδισιάς είναι μια αρχαία πόλη που συχνά μπαίνει σε αυτόν τον κατάλογο όπως και η Εφεσος (η δεύτερη λόγω μεγάλης επισκεψιμότητας, χωρίς παράλληλη λήψη μέτρων).
Επίσης, για αρκετά χρόνια ήταν η Αγία Σοφία μέχρις ότου αποκαταστάθηκαν ανοίγματα στη στέγη της και σταμάτησαν να μπαίνουν τα νερά της βροχής, τα οποία έφθειραν τα περίφημα βυζαντινά ψηφιδωτά που βρίσκονται κάτω από τις ασβεστωμένες επιφάνειες των τοίχων.
Η ένταξη στον κατάλογο αποτελεί ένα βήμα προς τη λήψη κάποιων μέτρων με τη βοήθεια, ακόμα και με χρηματοδοτήσεις, του Παγκόσμιου Ταμείου. Ομως οι χρηματοδοτήσεις δεν είναι τόσο υψηλές ώστε να μπορούν να λύσουν το πρόβλημα. Γι’ αυτόν τον λόγο απαιτούνται πρόσθετα και πολλά μέτρα. Ας ελπίσουμε η πατρίδα να ξυπνήσει εγκαίρως.
- Στην Κύπρο
Από την Κύπρο στον κατάλογο του Οργανισμού για το 2012 έχει ενταχθεί η μεσαιωνική πόλη της Αμμοχώστου.
