It is dated to the 2nd BC. X. century and is located at a distance 20 kilometers from the city
A port from the Roman era and next to it an older one, which presents Greek elements and dates back to the 2nd BC. X. century have been brought to light by the excavations carried out in Constantinople at a distance 20 kilometers from the city, on a small peninsula of the Kyutsukcekmetse lake.
The first has already been identified as it is believed to be the city of Vathonea, some ruins of which are submerged in the waters of the lake. Bathonea came to light for the first time in 2007, after a dry spell, when the water level of the lake went down. Then it was discovered that the port was hiding a huge treasure of ancient artifacts, dating from the 4th to the 6th century AD. X., that is, the period, in which Constantinople was founded.
Harbor walls, καλοφτιαγμένα πολυώροφα κτίρια που ίσως ανήκαν σε έπαυλη ή ανάκτορο, μία τεράστια υπαίθρια δεξαμενή, έναν βυζαντινό ναό του 5ου ή 6ου αιώνα που ήταν κτισμένος πάνω στα θεμέλια ενός αρχαίου ελληνικού ναού, νεκροταφείο της ίδιας εποχής αλλά και λιθόκτιστους δρόμους έφεραν στο φως οι αρχαιολόγοι κατά την τελευταία ανασκαφική περίοδο στην περιοχή του μικρότερου λιμανιού. Νομίσματα, κεραμική και άλλα ευρήματα εξάλλου, υποδηλώνουν ότι η εκκλησία καταστράφηκε στο μεγαλύτερο μέρος της από σεισμό το 557 αλλά παρέμεινε σε χρήση έως το 1037, όταν μία ακόμη σεισμική δόνηση την κατεδάφισε ολοσχερώς.
Οπως είναι προφανές η συγκεκριμένη περιοχή είχε διαρκή κατοίκηση και δραστηριότητα από την αρχαία ελληνική εποχή. Οπως ανακοίνωσαν μάλιστα οι τούρκοι αρχαιολόγοι που διενεργούν τις ανασκαφές, ο οικισμός ήταν πολύ μεγάλος αφού φαίνεται ότι εκτεινόταν τουλάχιστον σε 7,8 τετραγωνικά χλμ. Τα τείχη του λιμανιού εξάλλου έχουν μήκος, το οποίο φθάνει στο μισό τουλάχιστον του μήκους των τειχών της Κωνσταντινούπολης.
Η πιθανότητα να επρόκειτο για ένα θέρετρο της εποχής είναι κάτι που διερευνάται, ούτε όμως η ονομασία Βαθονέα είναι βέβαιη, καθώς οι αναφορές γι΄ αυτή, που προέρχονται από αρχαίες και βυζαντινές πηγές είναι ασαφείς. Συγκεκριμένα ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος μιλάει στη «Φυσική Ιστορία» του για έναν ποταμό με το όνομα Βαθυνίας, που εκβάλλει στη λίμνη.
Ενώ ένας βυζαντινός μοναχός, ο Άγιος Θεοφάνης ο Ομολογητής αναφέρει τον 9ο αιώνα μία περιοχή, που την αποκαλεί Βαθύασο.
Στη θέση πάντως βρέθηκαν γυάλινα αντικείμενα και κεραμική που χρονολογούνται έως τον 14ο αιώνα, αλλά και πλίνθοι με την επιγραφή ΚΩΝCTANS, του 5ου μ. X. century. Από άλλα ευρήματα εξάλλου προκύπτουν οι εμπορικές σχέσεις της πόλης με περιοχές μακρινές όπως η Παλαιστίνη και η Συρία. Η σχέση της ωστόσο με την Κωνσταντινούπολη παραμένει ασαφής αν και θα μπορούσε να εξυπηρετεί τόσο τα εμπορικά πλοία όσο και το στόλο της αυτοκρατορίας ως ασφαλές λιμάνι έξω από τα τείχη της πόλης. Οπως είναι γνωστό άλλωστε η Κωνσταντινούπολη είχε λιμάνια στον Κεράτιο Κόλπο και στη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Ενδιαφέρον έχει εξάλλου η αποκάλυψη στο βυθό της λίμνης μιας κτιριακής κατασκευής, που πιθανότατα ανήκε σε φάρο. Κι αν αυτό επαληθευτεί, θα πρόκειται για έναν από τους μόλις τρεις ρωμαϊκούς φάρους, που είναι γνωστό ότι υπήρχαν στην ανατολική Μεσόγειο, δίπλα σε αυτούς της Αλεξάνδρειας και των Πατάρων (αρχαία πόλη και λιμάνι της Λυκίας στη Μικρά Ασία).
