Αρχίζει συζήτηση μεταξύ Μουσείου Ακρόπολης και Βρετανικού Μουσείου

«Αδέσποτα» θραύσματα του Παρθενώνα, από το γλυπτό του διάκοσμο κυρίως, τα οποία βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο ενδέχεται να επιστρέψουν στην Ελλάδα _αν όχι στο σύνολό τους, τουλάχιστον όμως κάποια από αυτά _ εφ΄ όσον επιτευχθεί η συνεργασία, την οποία εισηγήθηκε στην τελευταία σύνοδο της Ουνέσκο τον περασμένο Ιούνιο, το Μουσείο Ακρόπολης.

Το θέμα ετέθη για πρώτη φορά και φυσικά είναι ανεξάρτητο από το πάγιο και διαρκές αίτημα της Ελλάδας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης καθηγητής κ. Δημήτρης Παντερμαλής εισηγήθηκε το ειδικό αίτημα για μία κατ΄αρχάς επανένωση «αδέσποτων» θραυσμάτων, που ευρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο με τα γλυπτά που εκτίθενται στην Αθήνα.

Στις προθέσεις του Μουσείου Ακρόπολης έτσι, είναι η πρόσκληση το φθινόπωρο εκπροσώπων του Βρετανικού Μουσείο, προκειμένου να δουν ιδίοις όμμασι την έκθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα ώστε να σχηματίσουν τη δική τους άποψη για την δυνατότητα επανατοποθέτησης θραυσμάτων που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο στα σημεία από όπου λείπουν. Βασικό επιχείρημα της ελληνικής πλευράς είναι, ότι η επανάκτηση της συνολικής εικόνας ενός γλυπτού, ακόμη και με την προσθήκη ενός μικρού σπασμένου μαρμάρου είναι θέμα, πρώτα απ΄ όλα, επιστημονικής δεοντολογίας.

Τι είδους θραύσματα όμως είναι αυτά; Για παράδειγμα το πίσω τμήμα του άνω κορμού του Ποσειδώνα από το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα (το πρόσθιο τμήμα εκτίθεται στο Μουσείο Ακρόπολης).

 Τμήμα του ποδιού μιας Λαπιθίδος που την αρπάζει Κένταυρος από την 12η νότια μετόπη του ναού (η σύνθεση σώζεται σχεδόν ολόκληρη στο Μουσείο Ακρόπολης).

Τμήμα του στήθους ενός πολεμιστή που απεικονίζεται στη ζωφόρο, καθώς και άλλα αδέσποτα θραύσματα από κεφάλια γλυπτών, χέρια ή πόδια. Φυσικά όμως υπάρχουν και κάποια πολύ μικρά θραύσματα.
Βεβαίως θα χρειαστεί να γίνουν πολλές συζητήσεις προκειμένου να υπάρξει θετική κατάληξη, όμως η αρχή έγινε και μάλιστα με θετικό πρόσημο.

Σε κάθε περίπτωση άλλωστε η διάθεση συνεργασίας της βρετανικής πλευράς απέναντι σε ένα τόσο λεπτό θέμα χαιρετίζεται ιδιαίτερα. Σημειώνεται εξάλλου ότι κατά την πάγια πρακτική που ισχύει στην Διακυβερνική Επιτροπή της Ουνέσκο οι δύο πλευρές διαπραγματεύτηκαν στο περιθώριο της Συνάντησης σχετικό σχέδιο «Σύστασης» (Recommendation), το οποίο και υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή.

Πέραν αυτού η εκπρόσωπος του βρετανικού υπουργείου Πολιτισμού κυρία Μπάουερ αποτίμησε θετικά και την ελληνική πρόταση για τρισδιάστατη ψηφιακή σάρωση της ζωφόρου του Παρθενώνα όσον αφορά στα τμήματά της που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Ηδη ολοκληρώνεται το φθινόπωρο η ψηφιακή σάρωση των λίθων που βρίσκονται στο Μουσείο Ακρόπολης _άρχισε πριν από ένα χρόνο περίπου _ και στο τέλος θα γίνει η ψηφιακή σύνθεση ολόκληρης της ζωφόρου ώστε να αποκτηθεί «ακριβέστερη επιστημονική γνώση», όπως ανέφερε και η κυρία Μπάουερ.

Η ίδια πάντως στο σταθερό αίτημα της Ελλάδας για την επιστροφή των Γλυπτών, το οποίο παρουσιάσθηκε στη σύνοδο από την γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κυρία Μαρία Ανδρεαδάκη – Βλαζάκη και τον καθηγητή κ. Παντερμαλή επανέλαβε τα γνωστά επιχειρήματά της βρετανικής πλευράς, ότι το ζήτημα αυτό εμπίπτει στην αποκλειστική εποπτεία και διαχείριση του Συμβουλίου Διοικητών του Βρετανικού Μουσείου.

Οσον αφορά στα θραύσματα της Ακρόπολης όμως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη έχουν αρχίσει να επιστρέφονται στην Ελλάδα. Θυμίζουμε το μαρμάρινο τμήμα γωνιακού κιονόκρανου, που βρισκόταν στην κατοχή ενός ολλανδού ιδιώτη, ο οποίος το είχε πάρει ως ενθύμιο σε επίσκεψή του τη δεκαετία του’ 50. Ενα άλλο μεγάλο θραύσμα από την βόρεια ζωφόρο του Παρθενώνα στο οποίο εικονίζεται κεφαλή ανδρός και μέρος της υποβασταζόμενης από αυτόν σκάφης, το οποίο επεστράφη από το Βατικανό (βρισκόταν στο Μουσείο Ετρούσκι του Βατικανού).

Ενα πέλμα ανδρός, θραύσμα της βόρειας ζωφόρου επιστράφηκε από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Και ακόμη με δανεισμό έστω από το Μουσείο Σαλίνας του Παλέρμο της Ιταλίας, βρέθηκε για μερικούς μήνες στο Μουσείο Ακρόπολης θραύσμα του ανάγλυφου διακόσμου του Παρθενώνα στο οποίο εικονίζεται το άκρο δεξί πόδι και οι παρυφές του ενδύματος της θεάς Αρτέμιδος. Θραύσματα από τη ζωφόρο του Παρθενώνα βρίσκονται άλλωστε σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις: Paris, Βιέννη, Κοπεγχάγη, Μόναχο και Βίρτσμπουργκ.

Πολύ συχνά όμως η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού είχε εκφράσει την διάθεση της χώρας να παρέχει «αντίδωρα» σε περίπτωση δωρεάς ή μακροχρόνιου δανεισμού ακόμη και θραυσμάτων των παρθενώνιων γλυπτών και να συνεργάζεται για την διοργάνωση εκθέσεων σε ξένα μουσεία με τον δανεισμό αρχαιοτήτων.

Πρόβλημα που δεν έχει λυθεί όμως ακόμη είναι το εμπάργκο του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού (νυν Γραμματείας) προς το Βρετανικό Μουσείο. Μία τακτική, που υιοθετήθηκε στην δεκαετία του ΄80 από την Μελίνα Μερκούρη, απολύτως κατανοητή και χρήσιμη για εκείνη την εποχή, όταν τέθηκε για πρώτη φορά το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών, όχι όμως απαραίτητα και σήμερα.

Οι καιροί έχουν αλλάξει, οι άνθρωποι επίσης, ακόμη και τα μέσα διεκδίκησης, έτσι που τώρα το εμπάργκο να δημιουργεί προβλήματα αντί να λειτουργεί ως διαπραγματευτικό χαρτί. Η αδυναμία επίσημης συνεργασίας με το Βρετανικό Μουσείο «απαγορεύει» ακόμη και την απ΄ ευθείας συζήτηση ανάμεσα στα δύο μέρη, δυσκολεύει την συνεννόηση, την ανταλλαγή απόψεων και την επικοινωνία, πόσω μάλλον την οργάνωση κοινών εκθέσεων ή άλλων πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Πράγμα που δεν ισχύει για τα ιδιωτικά ελληνικά μουσεία, τα οποία δεν ακολουθούν αυτή τη γραμμή.

Η ανάπτυξη των σχέσεων όμως τώρα είναι επιβεβλημένη και αυτό δεν σχετίζεται φυσικά με το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών, που θα παραμένει πάντα στην πρώτη γραμμή ώσπου να ικανοποιηθεί.

En altitude 900 mètres – Daté de 1.600 jusqu'à 1.400 par exemple.

Bâtiment minoen, datant de 1.600 jusqu'à 1.400 par exemple. mis au jour par la houe archéologique sur le site de Gaidourofas, à Ierapetra Est, en altitude 900 mètres.

Les premiers indices, selon les archéologues, ils parlent d'un bâtiment important, qui avec les caractéristiques jusqu'à présent résultant de l'excavation, il pourrait être classé comme manoir.

Et l'archéologue britannique Arthur Evans lorsqu'il passa par là 1898, il a noté dans son journal qu'il avait trouvé cela dans la région - et malgré les remblais- il y avait des éléments architecturaux qui témoignaient de la présence d'un bâtiment minoen.

Au cours de la première période de fouille de deux semaines de cette année, les archéologues ont réussi à fouiller, jusqu'au sol, l'intérieur de deux pièces.

Le bâtiment – selon les archéologues- il sauve tous ses remblais, il n'a pas été soumis à une circulation ultérieure et l'essentiel, les occupants l'ont quitté après sa destruction sans emporter avec eux les objets qui s'y trouvaient.

Les causes de la destruction et les raisons de l'abandon du bâtiment n'ont pas encore été élucidées et d'autres preuves devraient apparaître au fur et à mesure de l'avancement des fouilles., selon eux.

Encore, comme ils le soulignent, Selon les archéologues, de telles demeures existent dans d'autres régions de Crète, mais jusqu'à présent, elles n'ont été enregistrées et fouillées que dans les zones de plaine., à une altitude allant jusqu'à 400 mètres, où ils sont traditionnellement associés à la culture agricole.

Au contraire, le bâtiment à l'Est est beaucoup plus haut, et c'est le deuxième bâtiment fouillé à une telle altitude après celui de Zominthos par Yiannis et Efi Sakelarakis..
Les fouilles sont réalisées dans le cadre d'un programme de recherche de cinq ans mis en œuvre et financé par l'Université d'Athènes., avec le soutien financier d’institutions grecques et étrangères, dirigé par le professeur d'archéologie préhistorique au Département d'histoire et d'archéologie Yiannis Papadatos, et l'archéologue de Gerapetri Kostis Halikias en tant que directeur adjoint, Doctorat de l'Université de Heidelberg.

"Avec ces fouilles, nous essayons de comprendre l'importance des montagnes pour l'économie minoenne., c'est-à-dire les ressources naturelles et les sources productrices de richesses que les Minoens exploitaient à ces altitudes, souligne le chef des fouilles, Yiannis Papadatos.

M. Papadatos a souligné que « le deuxième objectif est de commencer à comprendre ce qui se passait à Ierapetra minoenne où les preuves sont minimes.. Malgré l'importance intemporelle de la plaine d'Ierapetra, nous n'avons pas la moindre idée de l'emplacement de la colonie minoenne, et nous ne savons pas s'il existait une sorte de centre administratif ou même palatial, comme ceux fouillés sur les sites voisins, à Gournia, à Makri Gialos et Myrtos.

» Yi’ ceci et nous recherchons des preuves indirectes dans les montagnes en espérant que les fouilles à l'Est nous les fourniront".

Comment, avec le passage au monde chrétien, la déesse Athéna a été « remplacée » dans la conscience religieuse par la Vierge Marie

Général, sainte patronne et vierge. C'est la déesse Athéna ou la Vierge Marie; Protecteur des femmes, des enfants et de l'accouchement. Il s'agit d'Artémis, la donneuse d'enfants et sage-femme, ou peut-être de la Vierge Marie.; Prudent, mondes, bienveillant, doux et miséricordieux, qui a éprouvé une douleur insupportable et a éprouvé beaucoup de souffrance. Est-ce la déesse Isis ou est-ce la Vierge Marie, mère du Christ;
Là, dans le tournant du monde grec du polythéisme au christianisme, όταν ο δεύτερος άρχισε σιγά-σιγά να επικρατεί στη θρησκευτική συνείδηση και στη λατρευτική πρακτική, mélanger des éléments du passé païen avec la nouvelle religion ne suffirait pas non plus, mais cela contribuerait grandement à sa consolidation. Normes des siècles, en plus, ήταν δύσκολο να καταργηθούν. au lieu, η αφομοίωσή τους από τον χριστιανισμό υπήρξε ο συνδετικός κρίκος που χρειάζονταν οι άνθρωποι για να τον δεχθούν ευκολότερα. Résultat, πολλές από τις αρχαίες θεότητες και τελετουργίες να παραμείνουν στο χριστιανικό εορτολόγιο και να προσαρμοστούν στο τυπικό και στις παραδόσεις της νέας θρησκείας.
Είναι σύμπτωση ότι η μεγάλη γιορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο συμπίπτει με τα γενέθλια της θεάς Αθηνάς στις 28 του αρχαίου μήνα Εκατομβαιώνα (μέσα Ιουλίου – μέσα Αυγούστου), όταν τελούνταν τα Παναθήναια, η μεγαλύτερη γιορτή της αρχαίας Αθήνας; Ή μήπως είναι τυχαίο ότι ο ναός της παρθένου Αθηνάς στην Ακρόπολη μετατράπηκε σε ναό της Παναγίας Παρθένου; Αλλωστε δεν ήταν μόνον ο Παρθενώνας που έγινε χριστιανική εκκλησία, αφού σύμφωνα με το διάταγμα του Ιουστινιανού όλα τα αρχαία ιερά έπρεπε να μετατραπούν σε ναούς προκειμένου να εξαγνιστούν. Σε πολλά δε από αυτά, όπου λατρεύονταν γυναικείες, παγανιστικές θεότητες, χτίστηκαν ναοί αφιερωμένοι στην Παναγία, η οποία πολύ συχνά προσλάμβανε και τις ιδιότητες των αρχαίων θεοτήτων.

Οι ιδιότητες
Οι επαναλαμβανόμενοι εποχικοί κύκλοι του θανάτου και της αναγέννησης και τα λατρευτικά έθιμα που σχετίζονται με τη γη, τη βλάστηση και την καλή σοδειά συνδέθηκαν και με την Παναγία, όπως έχει γράψει ο μεγάλος λαογράφος Γεώργιος Μέγας. Τα Εισόδια της Θεοτόκου συνδέονται με τη σπορά και η Παναγία λαμβάνει τα χαρακτηριστικά της θεάς Δήμητρας αποκτώντας άλλοτε το προσωνύμιο Αποσπορίτισσα και άλλοτε Μεσοσπορίτισσα. Παραμένει μάλιστα και το αρχαίο έθιμο της πανσπερμίας, τα πολυσπόρια, όπως το λέμε σήμερα.
Αειπάρθενος, όπως οι αρχαίες θεές Αθηνά και Αρτεμη, ονομάστηκε η Παναγία από τον 6ο αιώνα. Ταυτόχρονα όμως είναι η προστάτις των εγκύων γυναικών που για να έχουν καλό τοκετό κρατούν ένα φυλαχτό-φυτό, «της Παναγίας το χορτάρι», comme on l'appelle. Αρχαίες μητρικές θεότητες ήταν και άλλες: η Αστάρτη, η Λητώ, η Γαία, η Ισις, με ρίζες που χάνονται στο βάθος της Νεολιθικής εποχής. Αρχέτυπο όλων όμως θεωρείται η Μεγάλη Μητέρα ή Μητέρα Γη ή Μεγάλη Μητέρα Θεά, που κατά τον Γιουνγκ πρόκειται για ένα μητριαρχικό μοντέλο που ενυπάρχει στον άνθρωπο πριν και από την κύηση.
Η Μεγάλη Μητέρα ήταν άλλωστε η κύρια θεότητα στη Μινωική Κρήτη, από κάποια εποχή μάλιστα παράλληλα με τον «νεαρό θεό» (είτε ως «θείο βρέφος» είτε ως σύζυγό της). Σύμφωνα με τον κύκλο της φύσης για τον θάνατο και την αναγέννηση η Μεγάλη Μητέρα παντρεύεται διαρκώς τον νεαρό θεό που γεννιέται και πεθαίνει κάθε χρόνο.

Προστάτις
Στρατηγός των στρατηγών, η Παναγία προστατεύει τους πιστούς της – όπως και η θεά Αθηνά τους Αθηναίους – σε κάθε δύσκολη στιγμή. le 626, στην πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από Αβαρους και Πέρσες, οι πιστοί που έχουν συγκεντρωθεί στη Μεγάλη Εκκλησία θα δουν ξαφνικά μπροστά τους την Παναγία να έχει απλώσει προστατευτικά το πέπλο της πάνω από την πόλη (θυμηθείτε τον πέπλο της Αθηνάς στα Παναθήναια). Και η μεγαλύτερη απόδειξη: «Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια» ψάλλουν οι πολιορκημένοι χριστιανοί στην τελευταία λειτουργία της Αγίας Σοφίας, le 1453.
Ο Ακάθιστος Υμνος ωστόσο μοιάζει κάπως με τις «ισιακές αρεταλογίες», τους ύμνους δηλαδή προς τη θεά Ισιδα, όπως λέει ο καθηγητής Αρχαιολογίας κ. Μιχάλης Τιβέριος. Πολλά από τα χαρακτηριστικά της αιγύπτιας θεάς, που είχε εξελληνιστεί, πέρασαν και στην Παναγία. "Comme la Vierge Marie, donc cette déesse a acquis une myriade de surnoms, en d'autres termes, elle était myrionymi, tel que « tout-puissant » et « reine du ciel, de la terre et des enfers »» note M.. Tibère.

La basilique du Parthénon
On ne sait pas exactement quand le Parthénon a été transformé en temple chrétien., mais ce qui est sûr, c'est que sous Justinien (482-565) consacrée et désignée comme « Église catholique d'Athènes ». Le culte de la vierge païenne cède ainsi la place à la Vierge chrétienne et l'église prend le nom de Panagia Athiniotissa.. En effet, à cet effet et afin de répondre aux besoins du nouveau culte, le Parthénon subit de nombreuses opérations et fut transformé en basilique à trois nefs..
Le prestige du temple était grand, puisque même Vasilios B’ Bulgaroktonos a célébré sa victoire contre les Bulgares à Panagia Athiniotissa. Après tout, c'était un temple magnifique, avec l'icône dorée de la Vierge Marie et de magnifiques mosaïques. Seulement 188 des mosaïques en ont été sauvées et transférées 1848 au British Museum, alors qu'aujourd'hui, on peut voir peu de traces des performances originales. Mais ce qui est conservé, ce sont les centaines de gravures portant les noms de généraux, évêques, etc., mais aussi de simples inscriptions de noms, décès, titres et professions, prières et représentations symboliques inscrites au fil des siècles sur les colonnes du temple. Cependant, lors de la chute d'Athènes par les Latins, l'église fut capturée et transformée en église catholique sous le nom de « Santa Maria di Atene »., alors que plus tard c'est devenu une mosquée.
La prétendue similitude de la représentation d'une métope en marbre du Parthénon avec la scène de l'Annonciation est également due à son sauvetage au Moyen Âge par des fanatiques de la nouvelle religion qui détruisirent l'ancienne décoration du temple.. La métope se trouve aujourd'hui au Musée de l'Acropole.

source : tovima.gr