It is from the 10th century, the first of this era to be found in the area and came "to light" after works in Kissavos
A temple of the middle Byzantine period, the only one found in the area, with a cemetery of later date, excavated in the valley of Tempe, in the framework of the works for the opening of the tunnels in Kissavos. The first evidence for the Byzantine temple was presented at an event of the association for the environment "Dryas", which took place in Larissa, the archaeologist, deputy head of the 7th Ephorate of Byzantine Antiquities, Stavroula Sdrolia.
"Traces of two mason banks of a sacred step were found, both in the central niche and in the south, evidence that there was a recently formed chapel", said Ms. Sdrolia in "Ethnos" and completed: "the northern portico is preserved at a lower level and shows traces of an older phase compared to that of the rest of the building".
Ο ναός χρονολογείται στον 10ο και 11ο αιώνα και δεν αποκλείεται να καταστράφηκε από φωτιά κατά την περίοδο της κατάκτησης των φράγκων το 1024. Ανήκει στον τύπο του δρομικού ναού με περίστωο, διαστάσεων 12Χ11,60 μέτρα, που φέρει στα ανατολικά 3 ημικυκλικές κόγχες. Στον περιβάλλοντα χώρο του ναού βρέθηκε νεκροταφείο και ανασκάφτηκαν πολλοί τάφοι, αρκετοί από τους οποίους είναι επιμελημένης κατασκευής, που δείχνει ότι το κοιμητήριο είχε οργάνωση και διάρκεια.
«Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί 50 τάφοι, ενώ η ανασκαφή συνεχίζεται και τόσο οι πολλαπλές ταφές όσο και η συχνή παρουσία μικρών παιδιών μπορούν να αποδοθούν σε επιδημία ή άλλη καταστροφή», ανέφερε η κ. Σδρόλια.Από τα λιγοστά ευρήματα των τάφων, φαίνεται ότι χρονολογούνται στον 12ο αι., ενώ ο ναός μπορεί να τοποθετηθεί στην αμέσως προγενέστερη περίοδο.
Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν πως η έλλειψη κεραμικών και άλλων ευρημάτων στον ναό δυσκολεύουν στη χρονολόγηση του και εκτιμούν ότι θα έχουν ασφαλή συμπεράσματα όταν ολοκληρωθεί η ανασκαφή και προχωρήσει η μελέτη του υλικού. «Το σημαντικό είναι πως αποτελεί τον πρώτο ναό αυτής της εποχής που εντοπίστηκε στην περιοχή των Τεμπών, και είναι δελεαστική η υπόθεση της σύνδεσής του με την επισκοπή του Λυκοστομίου (Τέμπη), που αναφέρεται στις βυζαντινές πηγές από τον 10ο αιώνα και δεν έχει ταυτιστεί μέχρι σήμερα, ενώ είναι γνωστό ότι μεταφέρεται αργότερα ?μεταξύ 13ου και 15ου αιώνα- στον Πλαταμώνα», δήλωσε η κ. Σδρόλια.
Ο ναός βρίσκεται στα ανατολικά του μεγάλου και σπουδαίου βυζαντινού πανδοχείου και σε απόσταση μόλις 15 μέτρων από αυτό. Το πανδοχείο είναι ένα μεγάλο, ορθογώνιο οικοδόμημα, μήκους 27 μέτρων και πλάτους 7 meters, με τοίχους πλάτους 1 μέτρου, κτισμένο στη θέση ρωμαϊκού σταθμού. Η κατασκευή του πανδοχείου τοποθετείται στην εποχή του αυτοκράτορα Θεόφιλου (829-842), και μάλιστα κάτω από το συγκρότημα εντοπίστηκαν ίχνη ελληνιστικής κατοίκησης και τμήμα νεκροταφείου.
Το χάνι, extent 500 sq.m., πρόσφερε ανάσα ξεκούρασης, καλό φαγητό και κρασί στους ταξιδιώτες που περπατούσαν σχεδόν 3 ώρες με τα πόδια μέσα στην κοιλάδα, για να φτάσουν στη Λάρισα ή στη Βόρεια Ελλάδα.
