Dans une Grèce de récession et de chômage, le secteur de l'art et de la création emploie plus de 100.000 personnes
Combien de personnes sont actuellement employées dans le domaine de la culture ?; D'après les recherches de "Vima", basé sur les archives officielles de l'agence, plus que 100.000. C'est combien de personnes font du théâtre, musique, cinéma, arts visuels, livre, ceux qui travaillent dans les institutions culturelles, entreprises privées et publiques, festival, écoles d'art, le personnel technique et en général ceux employés dans… derrière.
Évidemment, ce nombre double sur une base pratique. Une foule très nombreuse et active autour de la culture, le « parent pauvre » ou autrement l'une des plus grandes victimes de la crise, qui participe cependant avec un pourcentage 2,8% dans le produit national brut. Le fonds est en baisse et les coupes dans le domaine de la culture composent un paysage plutôt sombre. Uniquement dans le domaine de la musique, la Société Hellénique pour la Protection de la Propriété Intellectuelle AEPI est enregistrée 12.746 membres. D'eux 9.051 ce sont des artistes. De son côté, l'Organisme de Gestion Collective des Œuvres et de la Parole (OSDEL) compte 3.000 auteurs, traducteurs et autres personnes travaillant dans le domaine du livre, nombre multiplié par dix. Spécifiquement, selon les propos des responsables, le nombre de ceux qui ont écrit chat’ l'exclusivité ou avoir participé à la création d'une œuvre au cours des dix dernières années équivaut à 55.000 personnes. Selon l'Autorité statistique hellénique, le nombre total d'employés (hommes d'affaires, artistes, techniciens, personnel administratif, d'autres travailleurs, compagnies de taxis, etc.) dans les théâtres nationaux et municipaux au fil du temps 2010-2011 c'était 4.284, tandis que le nombre d'artistes ayant participé à des expositions collectives 2011 5.755.
Dans le domaine du cinéma env. 1.700 les gens travaillent dans les festivals, 980 employés dans des sociétés de distribution et 360 dans les salles de cinéma, selon le Centre cinématographique hellénique. Six cents sont membres de l'Union des techniciens grecs du cinéma et de la télévision et 180 les membres de l'Union des scénaristes de Grèce. Toujours selon le Hellenic Film Center 100 des courts et longs métrages ont été tournés 2011. Malgré nos efforts, la Société des réalisateurs grecs n'a pas pu nous fournir de données sur le nombre de réalisateurs grecs..
Le Secrétariat général de la Culture rapporte qu'à compter de 31.12.2012 ils travaillaient 6.748 permanent et indéfini et 3.681 entrepreneurs dans le domaine de la Culture – données valables par trimestre mais présentant de légères variations.
Un grand groupe de personnes constitue le personnel enseignant des écoles d’art dramatique professionnelles., danse, cinéma, écoles de musique, vérandas – en tout 9.408 pendant l'espace 2010-2011 selon l'autorité statistique grecque. Selon la même autorité, aussi le 2010, 1.932 les travailleurs étaient employés dans les bibliothèques. Si les chiffres ci-dessus sont ajoutés, nous avons environ 100.000 personnes. Arrivent-ils tous à gagner leur vie ?;
"Impossible de gagner sa vie en écrivant des livres"
"En Grèce, il est impossible de gagner sa vie simplement en écrivant des livres" nous dit l'écrivaine de 46 ans Amanda Michalopoulou. "Ses décennies d'or 1980 et son 1990, où la littérature était un best-seller et l'auteur était socialement acclamé, ils sont passés. Les ventes de livres ont chuté de façon spectaculaire, et cela naturellement. Tu voyais des gens dans les banques avec un livre à la main. Aujourd'hui, tout le monde a un regard clair: ils regardent devant eux comme s'ils ne regardaient rien".
Η ίδια προσπαθεί να βρει άλλους τρόπους, περισσότερο προσοδοφόρους, για να κάνει εκείνο που ξέρει να κάνει – «διότι δεν θα μπορούσα να κάνω κάποια άλλη δουλειά». Εχει, Par exemple, έτοιμα δύο θεατρικά έργα (ένα για μικρούς και ένα για μεγάλους) που σκοπεύει σύντομα να τα παρουσιάσει και να ζητήσει συνεργασία από ομάδες που πιθανόν θα ενδιαφερθούν. Η Αμάντα Μιχαλοπούλου διδάσκει επίσης δημιουργική γραφή στο Μουσείο Ηρακλειδών αλλά και στην πολιτιστική εταιρεία της Κηφισιάς Πύρνα, ενώ κάνει και ιδιωτικά μαθήματα δουλεύοντας μαζί με ομάδες. «Νομίζω ότι αυτή η επιλογή μου σχετίζεται ψυχικά με την ανάγκη επικοινωνίας που νιώθω» εξηγεί. «Στην πεζογραφία έχεις πάντα ένα « κράτημα », πρέπει να περιμένεις για να μιλήσεις. Το μόνο που θα μπορούσε να με κάνει να ανησυχήσω είναι ότι με όλα αυτά η δημιουργική ενέργεια πάει αλλού – και όχι στο γράψιμο. Εχω όμως τη βασική ελπίδα και αίσθηση ότι οι δραστηριότητες αυτές δουλεύουν υπέρ της γραφής. Είναι μια ελαφριά μετατόπιση των δραστηριοτήτων μου. Και όταν κάποιοι με ρωτούν « μα καλά, πώς είναι δυνατόν να γράφεις με τέτοια απελπισία τριγύρω; », τους απαντώ: Τότε είναι που πιάνω το μολύβι».
«Απλώς εξασφαλίζω το φαγητό μου»
Η 59χρονη εθνική μας τραγωδός Λυδία Κονιόρδου θεωρεί ότι το θέατρο και ο μεγάλος αριθμός όσων το υπηρετούν από πολλές και διαφορετικές πλευρές δεν ταρακουνήθηκαν τόσο από την οικονομική κρίση. «Μόνιμες θέσεις δεν υπήρχαν ποτέ στο θέατρο, Δουλεύαμε κυρίως βάσει έργων και πάντα ψάχναμε για δουλειά. Βεβαίως οι δουλειές έχουν μειωθεί, τα πολυπρόσωπα έργα επίσης, οι ευκαιρίες είναι λιγότερες, ωστόσο στο τοπίο υπάρχει ένα ξεκαθάρισμα: οι καλές παραστάσεις πηγαίνουν καλά και επιβιώνουν».
Η Λυδία Κονιόρδου συμφωνεί ότι στην Ελλάδα υπάρχει ένας αριθμός θεάτρων δυσανάλογα μεγάλος σε σχέση με τον πληθυσμό. «Το ότι λειτουργούν, cependant, σημαίνει ότι κάποιοι παίρνουν χρήματα από αυτή τη δουλειά» προσθέτει. Κατά τη γνώμη της οι μεγάλοι χαμένοι στον θεατρικό χώρο αυτή την περίοδο είναι οι νέοι: «Υπάρχει μεγάλη προσφορά από τους νέους, τα παιδιά δύσκολα απορροφώνται και περισσότερο πληρώνουν για να δείξουν τη δουλειά τους παρά αμείβονται».
Η ίδια αισθάνεται τυχερή που συμμετέχει σε μια παράσταση όπως η «Οδύσσεια» του Μπομπ Γουίλσον στο Εθνικό Θέατρο. «Ο μισθός που παίρνω από το Εθνικό με τις μειώσεις που έχω υποστεί είναι περίπου ο ίδιος που έπαιρνα όταν καλλιτεχνικός διευθυντής ήταν ο Νίκος Κούρκουλος. Είναι μάλλον χαμηλός σε σχέση με τα χρόνια που βρίσκομαι στο θέατρο, αλλά από την εποχή που μαθήτευσα στον Κάρολο Κουν έχω μάθει να ζω με αυτά που βγάζω. Με τα χρήματα που παίρνω από το Εθνικό και από τις διδασκαλίες υποκριτικής (SS.: διδάσκει στο Κέντρο Αρχαίου Δράματος «Δεσμοί» και σε δραματικές σχολές) μπορώ να εξασφαλίζω το φαγητό μου. Εχω εγκαταλείψει την κεντρική θέρμανση, ζεσταίνομαι με μια σόμπα πετρελαίου όπως τότε που ήμουν φοιτήτρια στα Εξάρχεια, έχω ελαχιστοποιήσει τη χρήση του αυτοκινήτου και κινούμαι με ένα « παπάκι » de ’80 et… δεν μπορώ να πληρώσω τα χαράτσια, τις εφορίες και τα λοιπά. Απλά κάνω πως δεν υπάρχουν».
«Η κρίση δεν κάνει υψηλή τέχνη»
Για τον 55χρονο εικαστικό καλλιτέχνη Τάσο Μαντζαβίνο η κρίση δεν πρόκειται να αναδείξει τα καλά έργα και τους αξιόλογους καλλιτέχνες. «Η κρίση χτυπάει αυτούς που έχουν πάρει την τέχνη στα σοβαρά. Τα χυδαία εμπορικά έργα παραμένουν εμπορικά. « Τιμωρείται » η καλή ζωγραφική, με τους συλλέκτες να εμφανίζονται σαν… μαυραγορίτες και να ζητούν να πατήσουν πάνω στην ανάγκη του καλλιτέχνη για να αγοράσουν φθηνά έργα» λέει. «Κατά τη γνώμη μου η κρίση δεν κάνει υψηλή τέχνη. Εκτός αν μιλάμε για ήρωες». Ο ίδιος δεν γνωρίζει συναδέλφους του που αντιμετωπίζουν ακραίες καταστάσεις φτώχειας, αλλά είναι σίγουρος πως επιβιώνουν μόνον όσοι έχουν φροντίσει να έχουν ένα κομπόδεμα στην άκρη.
«Δεν θεωρώ ότι οι νέοι σκηνοθέτες διαφέρουν σε οτιδήποτε από άλλους νέους εργαζόμενους από άλλους χώρους, υπό το πρίσμα ότι όλοι αυτοί υπόκεινται σε μεγάλες περιόδους ανεργίας, εργασιακές συνθήκες με κακοπληρωμένες αποδοχές, χρωστούμενα που παραγράφονται και μια βιομηχανία υπό κατάρρευση» μας λέει ο 31χρονος κινηματογραφιστής Γιώργος Ζώης.
«Στην περίπτωσή μου, λόγω της πορείας των ταινιών μου, μπορώ και ζω από το επάγγελμά μου εξαιτίας εργασιακών προτάσεων που μου έγιναν μετά τα φεστιβάλ και των βραβείων και των πνευματικών δικαιωμάτων από το εξωτερικό. Αλλά αυτό δεν έγινε από καμία επιχειρηματική οικονομική ανάπτυξη ούτε αποτελεί μια αχτίδα φωτός για τους νέους στους καιρούς μας. Δεν θέλω να χαρίσω την τυχαία ατομική μου πορεία ως άλλοθι σε ένα ξεπεσμένο σύστημα που αγωνιά να ωραιοποιήσει εκβιαστικά την πραγματικότητα από μεμονωμένες εξαιρέσεις. Η ελληνική καθημερινότητα δεν χωράει κανέναν μας».
Λογοτεχνικές βραδιές… χωρίς έναν καφέ
Η περιρρέουσα απελπισία δεν εμπόδισε τον 41χρονο μεταφραστή Δημήτρη Αλεξάκη, γιο του συγγραφέα Βασίλη Αλεξάκη, να δημιουργήσει μαζί με μια νέα ομάδα συνεργατών – τη γυναίκα του, ηθοποιό και σκηνοθέτρια Φωτεινή Μπάνου, τον κοινωνιολόγο Αρη Ασπρούλη και τη θεατρολόγο Τέτα Αποστολάκη – τον χώρο πολιτιστικών δράσεων Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων στην Κυψέλη (Κύπρου 91Α), όπου τις δεκαετίες του 1960 et son 1970 επισκευάζονταν και συναρμολογούνταν ασπρόμαυρες τηλεοράσεις. Το Κέντρο άνοιξε τις πύλες του στο κοινό τον Νοέμβριο του 2012.
«Δημιουργήσαμε κάτι καινούργιο σε μια εποχή όπου όλα είναι εναντίον» λέει ο Δημήτρης Αλεξάκης. «Και συνειδητοποιούμε ότι μήνα με τον μήνα η κρίση βαθαίνει ολοένα πιο πολύ. Ο χώρος γεμίζει ασφυκτικά, Par exemple, στις λογοτεχνικές βραδιές που διοργανώνουμε από όσους παραμένουν επί τρεισήμισι ώρες με διάθεση για συζήτηση και συμμετοχή, χωρίς όμως να παίρνουν ούτε έναν καφέ. Και αυτό για εμάς είναι καταστροφικό, prof’ ότι έχουμε ποντάρει να βγάλουμε τα έξοδά μας από το μικρό μπαρ του χώρου. Mauvais mensonges. Χρειάζεται πάθος και να διακινδυνεύσει κανείς την όποια οικογενειακή περιουσία για να καταφέρει να επιβιώσει σε αυτόν τον χώρο δημιουργώντας κάτι καινούργιο αυτή την εποχή. Εμάς μας στήριξαν οι γονείς μας, που δεν ήταν πλούσιοι, αλλά θεώρησαν ότι τίθεται ζήτημα αξιοπρέπειας. Και ό,τι κερδίζουμε το διαθέτουμε στον χώρο. Oui, « μπαίνουμε μέσα » κάθε μήνα και έχουμε και μικρό παιδί, αλλά είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτό που κάνουμε και δεν σκοπεύουμε να το σταματήσουμε. Απλά περιορίζουμε συνεχώς τα έξοδά μας».
source : tovima.gr
