Discussion begins between the Acropolis Museum and the British Museum
"Stray" fragments of the Parthenon, from its sculptural decoration mainly, which are in the British Museum may return to Greece _if not in their entirety, but at least some of them _ as long as cooperation is achieved, which he proposed at the last UNESCO session last June, the Acropolis Museum.
The issue was raised for the first time and is of course independent of Greece's constant and ongoing request for the reunification of the Parthenon Sculptures. In this particular case, the president of the Acropolis Museum, professor Mr. Dimitris Pandermalis proposed the special request for a first reunification of "stray" fragments, which are in the British Museum with the sculptures exhibited in Athens.
In the intentions of the Acropolis Museum like this, is the invitation in the autumn of representatives of the British Museum, in order to see the exhibition of the Parthenon Sculptures together in order to form their own opinion about the possibility of re-positioning fragments found in the British Museum in the places from which they are missing. The main argument of the Greek side is, that the recovery of the overall image of a sculpture, even with the addition of a small broken marble is a matter, first of all, scientific ethics.
But what kind of fragments are these?; For example the back part of the upper torso of Poseidon from the west pediment of the Parthenon (the front part is exhibited in the Acropolis Museum).
Part of the leg of a Lapithidos being seized by a Centaur from the 12th south pediment of the temple (the composition is preserved almost entirely in the Acropolis Museum).
Part of the chest of a warrior depicted on the frieze, as well as other stray fragments of sculptured heads, hands or feet. Of course, there are also some very small fragments.
Of course, many discussions will need to be held in order to have a positive outcome, όμως η αρχή έγινε και μάλιστα με θετικό πρόσημο.
Σε κάθε περίπτωση άλλωστε η διάθεση συνεργασίας της βρετανικής πλευράς απέναντι σε ένα τόσο λεπτό θέμα χαιρετίζεται ιδιαίτερα. Σημειώνεται εξάλλου ότι κατά την πάγια πρακτική που ισχύει στην Διακυβερνική Επιτροπή της Ουνέσκο οι δύο πλευρές διαπραγματεύτηκαν στο περιθώριο της Συνάντησης σχετικό σχέδιο «Σύστασης» (Recommendation), το οποίο και υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Επιτροπή.
Πέραν αυτού η εκπρόσωπος του βρετανικού υπουργείου Πολιτισμού κυρία Μπάουερ αποτίμησε θετικά και την ελληνική πρόταση για τρισδιάστατη ψηφιακή σάρωση της ζωφόρου του Παρθενώνα όσον αφορά στα τμήματά της που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Ηδη ολοκληρώνεται το φθινόπωρο η ψηφιακή σάρωση των λίθων που βρίσκονται στο Μουσείο Ακρόπολης _άρχισε πριν από ένα χρόνο περίπου _ και στο τέλος θα γίνει η ψηφιακή σύνθεση ολόκληρης της ζωφόρου ώστε να αποκτηθεί «ακριβέστερη επιστημονική γνώση», όπως ανέφερε και η κυρία Μπάουερ.
Η ίδια πάντως στο σταθερό αίτημα της Ελλάδας για την επιστροφή των Γλυπτών, το οποίο παρουσιάσθηκε στη σύνοδο από την γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κυρία Μαρία Ανδρεαδάκη – Βλαζάκη και τον καθηγητή κ. Παντερμαλή επανέλαβε τα γνωστά επιχειρήματά της βρετανικής πλευράς, ότι το ζήτημα αυτό εμπίπτει στην αποκλειστική εποπτεία και διαχείριση του Συμβουλίου Διοικητών του Βρετανικού Μουσείου.
Οσον αφορά στα θραύσματα της Ακρόπολης όμως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη έχουν αρχίσει να επιστρέφονται στην Ελλάδα. Θυμίζουμε το μαρμάρινο τμήμα γωνιακού κιονόκρανου, που βρισκόταν στην κατοχή ενός ολλανδού ιδιώτη, ο οποίος το είχε πάρει ως ενθύμιο σε επίσκεψή του τη δεκαετία του’ 50. Ενα άλλο μεγάλο θραύσμα από την βόρεια ζωφόρο του Παρθενώνα στο οποίο εικονίζεται κεφαλή ανδρός και μέρος της υποβασταζόμενης από αυτόν σκάφης, το οποίο επεστράφη από το Βατικανό (βρισκόταν στο Μουσείο Ετρούσκι του Βατικανού).
Ενα πέλμα ανδρός, θραύσμα της βόρειας ζωφόρου επιστράφηκε από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης. Και ακόμη με δανεισμό έστω από το Μουσείο Σαλίνας του Παλέρμο της Ιταλίας, βρέθηκε για μερικούς μήνες στο Μουσείο Ακρόπολης θραύσμα του ανάγλυφου διακόσμου του Παρθενώνα στο οποίο εικονίζεται το άκρο δεξί πόδι και οι παρυφές του ενδύματος της θεάς Αρτέμιδος. Θραύσματα από τη ζωφόρο του Παρθενώνα βρίσκονται άλλωστε σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις: Paris, Βιέννη, Κοπεγχάγη, Μόναχο και Βίρτσμπουργκ.
Πολύ συχνά όμως η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού είχε εκφράσει την διάθεση της χώρας να παρέχει «αντίδωρα» σε περίπτωση δωρεάς ή μακροχρόνιου δανεισμού ακόμη και θραυσμάτων των παρθενώνιων γλυπτών και να συνεργάζεται για την διοργάνωση εκθέσεων σε ξένα μουσεία με τον δανεισμό αρχαιοτήτων.
Πρόβλημα που δεν έχει λυθεί όμως ακόμη είναι το εμπάργκο του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού (νυν Γραμματείας) προς το Βρετανικό Μουσείο. Μία τακτική, που υιοθετήθηκε στην δεκαετία του ΄80 από την Μελίνα Μερκούρη, απολύτως κατανοητή και χρήσιμη για εκείνη την εποχή, όταν τέθηκε για πρώτη φορά το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών, όχι όμως απαραίτητα και σήμερα.
Οι καιροί έχουν αλλάξει, οι άνθρωποι επίσης, ακόμη και τα μέσα διεκδίκησης, έτσι που τώρα το εμπάργκο να δημιουργεί προβλήματα αντί να λειτουργεί ως διαπραγματευτικό χαρτί. Η αδυναμία επίσημης συνεργασίας με το Βρετανικό Μουσείο «απαγορεύει» ακόμη και την απ΄ ευθείας συζήτηση ανάμεσα στα δύο μέρη, δυσκολεύει την συνεννόηση, την ανταλλαγή απόψεων και την επικοινωνία, πόσω μάλλον την οργάνωση κοινών εκθέσεων ή άλλων πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Πράγμα που δεν ισχύει για τα ιδιωτικά ελληνικά μουσεία, τα οποία δεν ακολουθούν αυτή τη γραμμή.
Η ανάπτυξη των σχέσεων όμως τώρα είναι επιβεβλημένη και αυτό δεν σχετίζεται φυσικά με το αίτημα της επιστροφής των Γλυπτών, που θα παραμένει πάντα στην πρώτη γραμμή ώσπου να ικανοποιηθεί.
